Omówienie publikacji naukowej
Próba leczenia późnej boreliozy- doniesienie z badań metodą podwójnie slepej próby z
zastosowaniem placebo
U dość znaczącego odsetka chorych, leczonych standardowo z powodu boreliozy po
ukaszeniu kleszcza, ujawniają się trwałe objawy encefalopatii wyrazajacej sie
umiarkowanym uposledzeniem funkcji poznawczych, dużym uposledzeniem
fizycznym porownywalnym z tym, jakiego doświadczają chorzy z przewlekłą
niewydolnoscia krazenia oraz zmeczeniem podobnym do tego odczuwanego przez pacjentow
ze stwardnieniem rozsianym.
Od wielu lat w medycynie istnieją kontrowersje na temat tego jak leczyc chorych z chorobami
odkleszczowymi, a zwlaszcza jak postepowac z tymi chorymi, ktorzy dalej maja objawy
po typowo zalecanym 3-4 tygodniowym leczeniu. Nie wiadomo na ile przewlekle objawy
u takich chorych sa wynikiem chronicznej infekcji odkleszczowej a na ile niejasnej,
hipotetycznej reakcji immunologicznej, mogącej trwać mimo wyeliminowania z organizmu
bakterii.
Najnowsza, randomizowana, podwojnie slepa proba kliniczna z zastosowaniem placebo,
wykazala, ze antybiotyk podawany dlugoterminowo dozylnie jest skuteczny w leczeniu
uposledzenia funkcji poznawczych, uciążliwych bolow oraz innych zaburzen fizycznych u
tych chorych.
Opublikowana praca w prestizowym czasopismie Neurology pod tytulem “Randomizowana,
kontrolowana przez placebo proba kliniczna leczenia encefalopatii poboreliozowej z
uzyciem dozylnego antybiotyku” moze znaczaco zmienic sytuacje pacjentow
cierpiacych na roznorodne objawy zwiazane z wczesniejszym ukaszeniem kleszcza.
Glownym autorem pracy jest Dr Brian Fallon bedacy dyrektorem nowo otwartego
Centrum Badan nad Borelioza oraz Innymi Chorobami Odkleszczowymi na
Uniwersytecie w Kolumbii w USA. Badanie zostalo przeprowadzone przy wspolpracy z
Nowojorskim Instutem Psychiatrii oraz finansowane przez Amerykanski Instytut
Chorob Neurologicznych i Udarow Mozgu.
Wnioski z badań sa podobne do tych uzyskanych z wczesniejszych prac
pilotazowych, gdzie rowniez wykazywano, iż powtarzane dozylne antybiotykoterapie
zmniejszaly zmeczenie opisywane jako czesc tzw "zespolu poboreliozowego".
"Takze nasze obserwacje potwierdzaja, iż pacjenci doświadczają powaznego stopnia fizycznej
niesprawności” mowi Dr Fallon. “Musimy wiec pozostawic otwarte dzwi dla lekarzy,
ktorzy chca leczyc przewlekle antybiotykami osoby z przeroznymi objawami
wynikajacymi z wczesniejszego kontaktu z kleszczem. Oczywiscie leczenie może być podjęte
tylko po szczegolowej dyskusji z pacjentem na temat potencjalnych korzysci i ryzyka”
Dr Fallon i jego zespol wydzielili grupe pacjentow z problemami poznawczymi
powstalymi po zdiagnozowaniu boreliozy, ktore utrzymywaly sie lub powrocily
pomimo typowego, zwyczajowo trzytygodniowego leczenia boreliozy.
Celem pracy byla odpowiedź na pytanie czy pacjenci, ktorzy otrzymali
ponowne, ale dluzsze, dziesieciotygodniowe leczenie boreliozy uzyskaja dalsza
poprawe.
Badacze chcieli rowniez stwierdzic, czy zakonczenie leczenia nie
spowoduje nawrotu choroby oraz czy uzyskana poprawa okaze sie trwala.
W badaniach wzielo udzial 57 pacjentow (37 chorych z borelioza oraz 20 zdrowych
osob jako grupa kontrolna). Wszyscy wyselekcjonowani pacjenci z borelioza spelniali
kryteria zaburzeń pamieci oraz posiadali potwierdzenie choroby (pozytywne wyniki Western
blota). Pacjenci z borelioza zostali losowo podzieleni na dwie grupy z ktorych jedna
otrzymywala dozylny antybiotyk ceftraxion przez 10 tygodni, a druga niedzialajace placebo.
Zastowano tu metodę podwójnie slepej próby. Zdrowi uczestnicy nie otrzymali wlewow, ale
stanowili grupę kontrolna w regularnie przeprowadzanych testach neuropsychologicznych.
Glówne wnioski z badan pogrupowano tematycznie:
Funkcje poznawcze:
* W grupie chorych leczonych antybiotykiem nastapila znaczaca poprawa funkcji
poznawczych badanych w 12 tygodniu.
* Trzy miesiące po zaprzestaniu terapii, stan funkcji poznawczych pacjentów powrócił do
poziomu sprzed okresu rozpoczęcia10-tygodniowego leczenia
* Po przerwaniu leczenia u pacjentów nie odnotowywano dalszej poprawy
Bol, Zmeczenie, Uposledzenie Fizyczne:
* Pacjenci ciężej chorzy odczuli znaczaca ulge w zakresie bolu, zmeczenia i
uposledzenia fizycznego w 12 tygodniu w porownaniu z tymi, ktorzy otrzymali
niedzialajace placebo.
* Pacjenci po leczeniu antybiotykiem odczuwali mniejszy bol i lepiej
funkcjonowali fizycznie w 24 tygodniu.
* Dozylna antybitykoterapia jest efektywnym leczeniem uposledzonych funkcji poznawczych
u chorych, leczonych wcześniej wg standardowych, krótkich terapii, a u ciężej chorych
poprawia także objawy bolowe, zmeczenie i inne objawy fizyczne.
Ryzyko leczenia:
* U 18.9% pacjentow wystapily niekorzystne skutki leczenia wynikajace z uzycia
cewnikow dozylnych (zwlaszcza w grupie placebo) lub niekorzystnej reakcji na
antybiotyk. Niemniej jednak nikt z leczonych nie doswiadczyl z tego powodu trwalego
uszczebku na zdrowiu.
Wnioski i Zalecenia:
* Dożylna antybiotykoterapia daje dlugoterminowe korzysci w leczeniu uciążliwych objawow
spowodowanych późną borelioza.
* Z uwagi na ryzyko zwiazane z leczeniem dozylnym wskazana jest rozmowa na ten temat
z pacjentem przed wdrozeniem podobnego leczenia.
W pazdzierniku 2006 IDSA opublikowala swoje wytyczne, wedlug ktorych antybiotyki
podawane długotrwale nie pomagaja przewlekle chorym po ukaszeniu kleszcza.
Roznorakie wersje wytycznych IDSA pojawily sie pozniej w wielu innych
czasopismach medyczncych. Należy dodać, że na ich podstawie powstały także polskie
standardy leczenia boreliozy.
W swietle nowej pracy Fallona wszelkie wersje wytycznych IDSA opublikowane w ciagu
ostatniego roku nalezy uznac za przestarzale i zdeaktualizowane.
Praca Fallona nie daje definitywnej odpowiedzi jak nalezy leczyc chorych z
chorobami odkleszczowymi. Wykazuje jednak, ze dluzsze niz standardowe leczenie boreliozy
moze przyniesc kliniczne korzysci u tych chorych.
Sfera chorob odkleszczowych wymaga znaczacego wzrostu funduszy na badania naukowe w
związku ze zmianami klimatyczymi sprzyjajacymi wzrostowi ilosci zakazonych kleszczy i
coraz powszechniejszym występowaniem tychże chorób.
N Engl J Med. 2007 Oct 4;357(14):1422-30 A critical appraisal of "chronic Lyme disease".
Feder HM Jr, Johnson BJ, O'Connell S, Shapiro ED, Steere AC, Wormser GP; Ad Hoc
International Lyme Disease Group.
Neurology. 2007 Jul 3;69(1):91-102. Epub 2007 May 23 Practice parameter: treatment of
nervous system Lyme disease (an evidence-based review): report of the Quality Standards
Subcommittee of the American Academy of Neurology. Halperin JJ, Shapiro ED, Logigian E,
Belman AL, Dotevall L, Wormser GP, Krupp L, Gronseth G, Bever CT Jr; Quality Standards
Subcommittee of the American Academy of Neurology.
Wormser GP, Dattwyler RJ, Shapiro ED, Halperin JJ, Steere AC, Klempner MS, Krause PJ,
Bakken JS, Strle F, Stanek G, Bockenstedt L, Fish D, Dumler JS, Nadelman RB.
The clinical assessment, treatment, and prevention of lyme disease, human granulocytic
anaplasmosis, and babesiosis: clinical practice guidelines by the Infectious Diseases Society
of America. Clin Infect Dis. 2006 Nov 1;43(9):1089-134. Epub 2006 Oct 2.
Fallon BA, Keilp JG, Corbera KM, Petkova E, Britton CB, Dwyer E, Slavov I, Cheng J,
Dobkin J, Nelson DR, Sackeim HA.
A randomized, placebo-controlled trial of repeated IV antibiotic therapy for Lyme
encephalopathy.
Neurology. 2007 Oct 10; [Epub ahead of print]
Expert Rev Anti Infect Ther. 2004 Aug;2(4):533-57 Treatment of Lyme disease: a
medicolegal assessment. Johnson L, Stricker RB.
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17928580

